Top

De bijnier en je energieniveau

Bijnieruitputting

 

Hoe een klein orgaan cruciaal is voor jouw energie: de bijnier

Heel belangrijk in de energiehuishouding van ons lichaam is het functioneren van de bijnieren. De bijnieren liggen bovenop de nieren, vandaar de naam. De bijnieren zijn eigenlijk “dubbelorganen”: enerzijds scheidt de bijnierschors (cortex), de buitenste laag, een grote hoeveelheid hormonen af: de corticosteroïden (waaronder cortisol). Anderzijds scheidt het bijniermerg (medula) de twee hormonen adrenaline en noradrenaline af. Zowel het merg als de schors zijn dus van belang voor de energiehuishouding: zowel adrenaline als cortisol geven je energie. Deze twee hormonen staan ook centraal in de stressreactie.

 

Stress

Hoe werkt de stressreactie nou precies? In mijn artikel over burn-out kon je lezen hoe de stressreactie werkt. Bij een acute stressreactie (je kijkt in je agenda en ziet dat je een deadline hebt gemist), gaat de sympathicus “aan”: vanuit de hypothalamus gaat een seintje naar het bijniermerg, waarop adrenaline wordt aangemaakt (de SAM-as). Het zorgt voor een verhoogde hartslag, verhoogde bloeddruk, aangespannen spieren, scherper horen en zien en heel veel kracht als het nodig zou zijn.Daardoor ben je in staat om acuut in actie te komen en het deadline-probleem alsnog op te lossen. Tegelijkertijd wordt door de adrenaline de HPA-as geactiveerd zodat in de bijnierschors cortisol wordt aangemaakt.Dit heeft een vergelijkbare werking met adrenaline maar minder hevig en het werkt langduriger. Stel dat je door het missen van je deadline een uitbrander krijgt van je baas, je alsnog aan de bak moet om te redden wat er te redden valt aan die deadline, je andere werk daardoor in het gedrang komt, je aan het einde van de dag niet op tijd klaar bent om je kinderen op te halen…..dat is waar cortisol het gaat overnemen.

 

Onder druk

Stapelt de stress zich op (je was inderdaad te laat om je kinderen op te halen, oppas boos, kinderen jengelig en moe, maaltijd verloopt ongezellig, partner toont geen begrip, laat op de avond nog aan het werk om je achterstand in te halen, je slaapt slecht, wordt niet uitgerust wakker, werk nog niet af, baas nog minder blij…..voel je de vicieuze cirkel?) en maak je continue veel adrenaline en cortisol aan, dan komen je bijnieren onder druk te staan.Ze moeten erg hard werken om het allemaal nog te kunnen bijhouden. Bijnieruitputting heb je doorgaans niet van de ene dag op de andere. Het kan zelfs jarenlang duren voordat het zover is. Intussen gaat je lichaam signalen geven, maar we zijn helaas niet erg geneigd deze serieus te nemen en te linken aan stress.

 

De signalen

Cortisol zorgt voor een voortdurend hoge bloedsuikerspiegel. Dit gebeur via een proces in de lever, waardoor de lever onder druk komt te staan en er minder energie is voor andere leverfuncties, zoals ontgifting. Een hoge bloedsuikerspiegel vraagt om voortdurend veel productie van insuline. Dit legt dus druk op de pancreas, die insuline produceert. De pancreas is ook een orgaan dat niet oneindig veel druk aan kan, dus kunnen op den duur problemen ontstaan met insuline. De pancreas produceert naast insuline ook spijsverteringsenzymen; is het orgaan alsmaar met insuline bezig, dan komt de productie van enzymen onder druk te staan met gevolgen voor je spijsvertering. Daarnaast vraagt de productie van cortisol zoveel cofactoren, dat andere processen waarvoor dezelfde cofactoren nodig zijn, op een lager pitje komen te staan. Klachten die hierdoor kunnen ontstaan zijn gewichtstoename, botontkalking, verlies van spiermassa, een dunnere huid, gewrichtsklachten.Ook ontstaan pijntjes: spierpijn en weke delen pijn. Dit komt doordat op een gegeven moment zoveel cortisol geproduceerd moet worden, dat de productie van endorfinen (die normaliter in de stressreactie vrij horen te komen) hieronder te lijden krijgt. Problemen ontstaan dus niet alleen in de bijnieren! Als een orgaan, en laten we nu even terugkeren naar de bijnieren, voortdurend te intensief wordt belast dan kan het uitgeput raken. Het is een keer op. Uitputting van de bijnieren betekent dat er minder hormonen worden aangemaakt. In het ernstigste geval zelfs bijna nul. Dat geldt niet alleen voor cortisol en adrenaline, maar ook voor alle andere hormonen (zoals de geslachtshormonen) die in de bijnieren worden geproduceerd. Je voelt je de hele dag doodmoe, hebt totaal geen energie en begint depressieve klachten te ontwikkelen.

 

Symptomen

Typische symptomen van bijnieruitputting zijn continue vermoeidheid, ook bij het opstaan na een goede nachtrust, voortdurend trek in zoete of zoute dingen (je lijf wil energie!), een sterk verminderd vermogen om om te gaan met stress (ook de kleinste tegenslagen jagen je vreselijk op de kast). Daarnaast zijn er vaak allerlei andere klachten zoals (voedsel)allergieën, verkoudheden,(luchtweg)infecties, bloedsuikerdips, immuunziektes fibromyalgie, ME/CVS, slaapproblemen, verminderd libido, schildklierklachten, angst, depressies, niet meer helder kunnen denken. Ook de hersenen hebben een energietekort door het tekort aan cortisol!

 

Wat kan je doen?

Herken je symptomen van bijnieruitputting? Dan is het belangrijk om meteen actie te ondernemen. Zijn de bijnieren eenmaal echt uitgeput, dan duurt herstel zeer lang. Laat het dus liever niet zover komen! Sabine heeft in haar handleiding "Eerste Hulp bij bijnieruitputting ~ Volgens Sabine" een heleboel do’s en dont’s bij elkaar gezet. Deze kun je via deze link downloaden.

Het is verstandig om samen met een professional te kijken wat bij jou de oorzaak en de beste aanpak van jouw klachten is.

Een aantal dingen heb ik hieronder al voor je op een rijtje gezet:

  1. Krijg inzicht in de oorzaak van je stress en zorg ervoor dat je die oorzaak aanpakt

  2. Zorg voor zoveel mogelijk rust en ontspanning, leer je grenzen weer kennen

  3. Vermijd suiker, alcohol, koffie en eet veel groenten, fruit en eiwitten

  4. Kom in beweging, maar zoek een rustige vorm (wandelen bijvoorbeeld) en voel wat je lichaam aan kan

  5. Ondersteun je lichaam met supplementen. Denk aan een multivitamine bijv. de Nutreince Multivitamine, en –mineraal, adaptonyl, GABA, zink, selenium, levertraan, B-vitaminen, ribose, magnesium. Je vindt deze onder andere in de webshop: www.paleo-store.nl.

    Wil je meer goede tips omtrent de aanpak van je bijnieruitputting? Download dan de handleiding van Sabine hier.


    Vraag hierover altijd advies aan een deskundige.
    Heb je vragen, opmerkingen, wil je je verhaal kwijt of een gratis  intakegesprek? We horen graag van je!


Gezonde groet, Femke



Wellicht vindt je dit artikel ook interessant: Hoe win jij het van stress?

 
Terug naar de artikelenindex


Femke

Femke van Doesburg, Voedenderwijs


Dit artikel is geschreven door Femke van Doesburg. Voor Paleo-Store.nl schrijft zij voor jou regelmatig nieuwe interessante artikelen vanuit haar perspectief als orthomoleculair kPNI-therapeut en ervaringsdeskundige.

Door het aanleren van een gezonde leefstijl krijg je zelf weer de regie over je gezondheid. Femke kijkt niet alleen naar voeding, maar ook naar slaap, beweging, stress en psycho-sociale aspecten. Soms zijn daar nog individuele aanpassingen in nodig en / of supplementen om tekorten aan te vullen.

Wil je meer weten over Femke lees dan hier even verder of neem direct even een kijkje op haar website: www.voedenderwijs.nl of mail eventjes naar femke@voedenderwijs.nl Direct een gratis adviesgesprek aanvragen?Dat kan via deze link

 


 

 

Aanbiedingen