Top

Hoe win jij het van de stress?

Hoe win jij het van stress?

Over druk, stress en (ont-)moeten: hoe win jij het van de stress? 

Een doodgewone ochtend. Je schrikt om 5.50 uur wakker van een kind dat bovenop je springt. Je bromt iets in de trant van "veel te vroeg, terug naar je bed", maar kunt de slaap niet meer vatten. Weer een te korte nacht; helaas heb je gisteravond de klok van 22.00 uur ook niet gered. Vermoeid sta je even later op en zet koffie. Je gaat onder de douche. Maakt ontbijt voor jezelf en je gezinsleden. Kleedt je aan, kan je nette bloes niet vinden; die ligt onderop de stapel nog-te-strijken. Nog even snel een ijzertje erover dan maar. Je andere kind is nog niet beneden en je bedenkt geïrriteerd dat jullie zo weer te laat zullen zijn. Je raffelt je ontbijt af, hijst kinderen in kleren, maakt pauzehappen en overblijftrommels gereed, roept 85 keer "opschieten want we komen te lahaat!", werkt kinderen naar buiten en op de fiets. Verdorie, tassen vergeten. Kinderen van de fiets af, terug naar binnen. Op de fiets naar school, hard fietsen want jullie waren al laat. Spoorwegovergang dicht: “damn, ook nog een goederentrein!” Net op tijd arriveren jullie op school, de adrenaline raast al door je aderen. Kinderen in hun klassen, kus, doei, tot vanmiddag! En snel door naar je werk. Kom je op het station: geen treinen. En vooral ook geen informatie over wanneer er wel treinen zullen rijden. En je hebt een belangrijke vergadering. Stoom komt uit je oren en je dag moet nog beginnen…

Wie het kent niet: stress? We kennen stress vooral van een overvolle agenda, van problemen hebben, van ruziemaken, van te veel werk op je bordje hebben of juist ongewild zonder werk zitten en talloze andere dingen die je op een onprettige manier raken. Maar ook het stukje waarmee ik dit artikel begon, staat er al bol van: een te korte nacht en wakker worden op het moment dat je nog niet bent uitgeslapen, kleine irritaties, racen tegen de klok, treinen die niet rijden… Andere, lichamelijke, vormen van stress zijn bijvoorbeeld het overtrainen van je lichaam in een workout, darmen die niet goed functioneren, ontstekingen en voedselallergieën.

 

Energievreter

In mijn vorige artikel schreef ik over energie. Stress is energievreter nummer 1. Je lichaam reageert op alle vormen van stress op dezelfde manier: er komt eerst een adrenalinestoot en daarna worden de bijnieren aangezet tot het produceren van stresshormoon cortisol. Dankzij adrenaline en cortisol kunnen we een bepaalde mate van psychische of lichamelijke belasting aan (anders zouden we bij het minste of geringste instorten) en het helpt ons aan te passen aan steeds veranderende situaties. Dat is precies waar het voor is bedoeld: om je in beweging te krijgen als die tijger aan de horizon verschijnt. Tijgers zijn voor ons allang geen reëel gevaar meer, maar de rol van de tijger is door allerhande andere stressfactoren overgenomen. Zo lang het mechanisme zo werkt dat je even stress hebt en daarna weer tot rust komt, werkt het prima. Te langdurige stress zorgt er echter voor dat er voortdurend veel cortisol wordt aangemaakt. Dat verstoort juist het aanpassend vermogen: het creëert een chronische, niet optimale toestand in je lijf.

 

Cortisol

Wat is nou precies het probleem met cortisol? Cortisol heeft veel (nuttige) functies in het lichaam. Het zorgt voor de fight-or-flight-reactie in een noodsituatie, waarbij het hele systeem zich richt op overleven. Het speelt een rol bij de regulatie van de bloeddruk en functioneren van hart- en vaatstelsel, de koolhydraatstofwisseling, het immuunsysteem en het slaap-waakritme, om er maar eens een paar te noemen ;-). Normaal gesproken fluctueren cortisolniveaus gedurende de dag. In de vroege ochtenduren, als je nog slaapt, is het cortisolniveau op zijn laagst. Een à twee uur voor het ontwaken loopt het niveau op totdat het op zijn hoogtepunt is kort nadat je wakker bent geworden. Daarna neemt het langzaam af gedurende de dag. Werkt het zo, dan werkt het prima.

Chronische stress
Chronische stress zorgt er echter voor dat de cortisolniveaus verstoord raken. Als je cortisolniveau constant hoger is dan normaal, wordt je lichaam minder gevoelig voor cortisol. Je bijnieren moeten continue te hard werken en raken overbelast. Het immuunsysteem raakt in de war, doordat (simpel gezegd) het lichaam alsmaar in de overlevingsstand blijft staan waarin het immuunsysteem wordt onderdrukt. En niet alleen het immuunsysteem wordt onderdrukt; ook processen zoals het spijsverteringssysteem, het voortplantingssysteem en groei worden op non-actief gezet. Met alle gevolgen van dien. Een verhoogd cortisolniveau draagt bij aan het ontstaan van een lekke darm (leaky gut), het zorgt voor een verhoogde ontstekingsgraad in je lichaam en een verhoogde vatbaarheid voor infecties.

Het lastige van chronische stress is dat het zich langzaam opbouwt. In het geval van lichamelijke stress merk je vaak pas dat er dingen in je lichaam niet goed gaan als je daadwerkelijk ziek wordt. In het geval van psychische stress hebben we de neiging de lat steeds ietsje hoger te leggen, de grenzen steeds ietsje verder op te rekken. Het kan heel lang duren eer je zelf in de gaten hebt of durft toe te geven dat je al te lang onder te veel druk staat. En als je het al in de gaten krijgt, dan nog is het een grote stap om te erkennen dat stress de oorzaak is. Er wordt maar al te vaak nadruk gelegd op stressbestendigheid. Heeft iedereen het niet druk? Dus waarom zou nou net jij daar niet tegen kunnen?! Bovendien kan het enorm frustrerend zijn om met je eigen grenzen geconfronteerd te worden. I know the feeling. Als je dan ook nog eens perfectionistisch bent ingesteld en je al je eigen issues met groot gemak onder een mooie glimlach wegstopt, kan het nog best lang duren voordat de koek echt op is. Maar dan is op ook echt heel op.

Stress de baas
Het is natuurlijk het beste om dit punt voor te zijn en ervoor te zorgen dat je in balans bent, zodat je de stress die niet te vermijden is, goed aan kunt. Stressmanagement is helaas een lastig ding. Je zult jezelf op de eerste plaats moeten gaan zetten: alleen jij kunt je eigen grenzen bewaken. In het vliegtuig zijn de instructies niet voor niets: "help eerst uzelf en dan uw kind". Pas als je goed voor jezelf zorgt, kun je voor een ander zorgen zonder jezelf tekort te doen. Maar hoe doe je dat nou, je stress managen? Niet alle stress is te vermijden. Dat betekent dat een belangrijke stap om te nemen is: ervoor zorgen dat je de onvermijdelijke stress aankunt. De andere logische stap is dan om de stress die vermijdelijk is, ook daadwerkelijk te vermijden. Het is handig om met die laatste te beginnen.

Stap 1: het aanpakken van vermijdelijke stress
Wat is vermijdelijke stress? Onnodige stress is eigenlijk een categorie stress die je zelf veroorzaakt. Door teveel van jezelf te moeten (je mag ook nee zeggen!), door alles zelf te willen doen (je mag ook hulp vragen!), door te weinig rustmomenten te pakken (je hoeft niet aan een stuk door te rennen en te vliegen!), door om te gaan met mensen die je een stressgevoel bezorgen (je hoeft niet iedereens vriend te zijn!), door ruzies te vermijden (je hoeft niet telkens de discussie aan te gaan!), door je eigen eindeloze to-do-lijst (de wereld vergaat niet als je enkel de dagelijks noodzakelijke dingen doet!). In deze categorie hoort ook het vermijden van lichamelijke stress door bijvoorbeeld het voorkomen van een te grote belasting bij het sporten en door je lichaam niet onnodig te belasten met de verwerking van voedingsmiddelen waar het onder te lijden heeft. Eet zoveel mogelijk puur en onbewerkt; Paleo is een mooi uitgangspunt. Er is wel één grote máár: als je niet ook je psychische stress aanpakt, dan heeft het volgen van een dieet weinig zin, omdat het geen of maar weinig resultaat zal opleveren. Je kunt een dieet dat je gezondheid ondersteunt tot in de puntjes volgen en daarnaast alle supplementen innemen die heilzaam voor je zijn, en toch geen enkele verbetering ervaren. Enkel en alleen door stress. Been there, done that….

Stap 2: het aanpakken van onvermijdelijke stress
Helaas is het onmogelijk om alle stress uit te bannen, en blijft er na het aanpakken van vermijdelijke stress nog een deel onvermijdelijke stress over. Er doen zich altijd wel onvoorziene situaties voor die je op de kast jagen. Hoe zorg je er nou voor dat je minder last hebt van de negatieve gevolgen van stress? 

Word weer blij

Zorg dat je leuke dingen doet. Dingen waar je blij van wordt. Iedere dag. Doe dat met alle aandacht en geniet ervan. Lees een goed boek, bel een leuke vriendin, kook een lekkere maaltijd, doe een spelletje met je kinderen, kijk een tv-programma dat je leuk vindt, neem een bad met je favoriete etherische olie. En lach. Niet voor niets wordt wel gezegd dat lachen het beste medicijn is: lachen zorgt ervoor dat in de hersenen endorfinen vrijkomen. En daar word je blij van. 

Zoek de buitenlucht op
Ganaar buiten. Iedere dag, al is het maar even. Genieten van de buitenlucht, de wolkenhemel, een regenboog, de tuin, een park, zonnestralen, regendruppels…het helpt allemaal om tot rust te komen. Even met je aandacht nergens anders dan bij het buiten zijn. Bovendien is regelmatig buiten zijn goed voor je natuurlijke slaap-waakritme doordat dit ritme het best wordt ondersteund door natuurlijk licht. Teveel blauw licht (oftewel beeldschermlicht) heeft een negatieve invloed op je natuurlijke slaap-waakritme.

 

Accepteer wat je niet kunt veranderen
Probeer dingen te accepteren zoals ze zijn. Vaak maken we situaties onnodig stressvol door ze te willen veranderen, naar onze hand te willen zetten. Als je kunt accepteren wat is en het willen veranderen kunt loslaten, creëer je meer rust. Bijvoorbeeld in die lange weer verkeerd gekozen rij bij de kassa: je kunt je er eindeloos aan irriteren (=stress!), maar korter wordt ie daardoor niet… 

Doe aan time-management
Het gevoel hebben dat je te weinig tijd hebt om alles gedaan te krijgen wat moet, zorgt voor veel stress. Toch is dit te voorkomen door dagelijks prioriteiten te stellen en activiteiten te plannen, en je aan je eigen planning te houden. Plan alleen wat echt noodzakelijk is. Hoeveel tijd heb je nodig voor die dingen? Voor het ophalen en wegbrengen van kinderen? Om te koken? Hoeveel tijd wil je besteden aan je werk? Aan internetten of regel-dingen? Plan dan ook meteen een portie fun in als je toch bezig bent ;-). Zo ontstaat er voor je gevoel meer ruimte en overzicht en dat scheelt weer stress!

 

Als het echt niet anders kan: suppleer
Zie je een periode van onvermijdelijke stress aankomen waarvan je weet dat die niet zomaar is opgelost? Dan kan je je lijf ondersteunen met wat extra’s. Vitaminen en mineralen heb je heel hard nodig in tijden van stress, dus het nemen van een kwalitatief hoogwaardige multivitamine (zoals deze: Nutreince Multivitamine
) is geen overbodige luxe. Ook kan je je stresssysteem ontlasten door het innemen van complex van adaptogene planten (zoals deze: Adaptonyl). Adaptogenen zorgen ervoor dat het lichaam zich gemakkelijker kan aanpassen aan lichamelijke en geestelijke veranderingen. Je lichaam heeft daardoor minder moeite de stress die op je afkomt te verwerken. Ik wil wel benadrukken dat dit geen lange-termijn-oplossing is; gebruik je voortdurend adaptogenen dan went het lichaam daar op termijn ook aan. De enige echte aanpak is natuurlijk het oplossen van datgene wat stress veroorzaakt…


En tot slot: ont-moet

We moeten allemaal zoveel. Maar van wie moet dat eigenlijk? En wie ontmoet je nou nog echt in al die drukte? Tijd voor elkaar schiet er vaak bij in. Ont-moeten doet ontmoeten! Door jezelf toe te staan niet te moeten, geef je jezelf ruimte. In die ruimte is er meer plaats voor aandacht. Aandacht voor jezelf, om jezelf weer te ontmoeten. Aandacht voor anderen, om anderen te ontmoeten. Om weer verbinding te maken met jezelf en met anderen. Dat maakt het leven sowieso leuker en lichter.
Er is veel voor te zeggen om het met zijn allen eens minder druk te gaan hebben. Om een stap terug te doen en te focussen op de echt belangrijke dingen. Om minder dagelijkse stress te hebben van alles dat zogenaamd moet. Als de dagelijkste stress vermindert, hebben ècht stressvolle gebeurtenissen minder impact als ze zich voordoen en kunnen we ze beter aan. En: als we nou eens met z'n allen zouden ont-moeten, dan vermindert de druk om druk te zijn vanzelf ;-)…

 

Heb je vragen, opmerkingen, wil je je verhaal kwijt? We horen graag van je!

 

In mijn aanpak van gezondheidsklachten besteed ik altijd aandacht aan het aanpakken van stress. Ik leer je wat jij kunt doen om grip te krijgen op stressfactoren. Meer weten? Lees verder op www.voedenderwijs.nl of mail naar femke@voedenderwijs.nl.

 

Gezonde groet, Femke


Wellicht vindt je dit artikel ook interessant: Alles is energie

Terug naar de artikelenindex

 


Femke

Femke van Doesburg, Voedenderwijs


Dit artikel is geschreven door Femke van Doesburg. Voor Paleo-Store.nl schrijft zij voor jou regelmatig nieuwe interessante artikelen vanuit haar perspectief als orthomoleculair kPNI-therapeut en ervaringsdeskundige.

Door het aanleren van een gezonde leefstijl krijg je zelf weer de regie over je gezondheid. Femke kijkt niet alleen naar voeding, maar ook naar slaap, beweging, stress en psycho-sociale aspecten. Soms zijn daar nog individuele aanpassingen in nodig en / of supplementen om tekorten aan te vullen.

Wil je meer weten over Femke lees dan hier even verder of neem direct even een kijkje op haar website: www.voedenderwijs.nl of mail eventjes naar femke@voedenderwijs.nl Direct een gratis adviesgesprek aanvragen?Dat kan via deze link

 


 


Aanbiedingen